Εκτύπωση

Κατανοώντας την Αθλητική Ψυχολογία

03 Αύγουστος 2017. Αναρτημένο Αθλητική Ψυχολογία

confidence«Δεν ήμασταν έτοιμοι πνευματικά»

«Χάσαμε την αυτοσυγκέντρωσή μας»

«Ήταν θέμα ψυχολογίας»

Πόσες φορές ακούμε και διαβάζουμε αντίστοιχες εκφράσεις από αθλητές και προπονητές έπειτα από κάποια ήττα ή όταν η απόδοση είναι κάτω της προσδοκώμενης;

Η απάντηση είναι απλή: πάντα. Στις συνεντεύξεις τύπου που ακολουθούν τα αθλητικά γεγονότα ακούγονται εξηγήσεις που αφορούν την πνευματική ετοιμότητα των αθλητών και των ομάδων. Αναπόφευκτα, η επόμενη σκέψη μας οδηγεί σε ερωτήματα. Εφόσον πάντα τίθεται θέμα πνευματικής ετοιμότητας και ψυχολογικών δεξιοτήτων (όπως η αυτοσυγκέντρωση), οι αθλητές, προπονητές, ομάδες πόσο επενδύουν σε αυτή και πώς ακριβώς δουλεύουν για να αυξήσουν την απόδοσή τους; Ακολουθούν άραγε κάποιες συγκεκριμένες μεθόδους; Εντάσσουν στο πρόγραμμά τους ασκήσεις, όπως κάνουν για να ενισχύσουν τη φυσική τους κατάσταση και να βελτιώσουν την τεχνική στο άθλημά τους; Υπάρχουν, συνεπώς, τέτοιου είδους τεχνικές εξάσκησης των ψυχολογικών δεξιοτήτων; Και αν ναι, πράγματι βοηθάνε στην αύξηση της απόδοσης;

Εδώ έρχεται να απαντήσει η επιστήμη της Αθλητικής Ψυχολογίας, που ασχολείται κυρίως – αλλά όχι μόνο - με την εκπαίδευση ψυχολογικών δεξιοτήτων και τεχνικών στους αθλητές, στους προπονητές και γενικά στους εμπλεκόμενους με τον αθλητισμό, ώστε να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του έργου τους. Η λέξη «ψυχολογία» είναι από μόνη της «προκλητική» και ίσως παρεξηγημένη για τον περισσότερο κόσμο. Είναι σύνηθες φαινόμενο, άλλωστε, οτιδήποτε βρίσκεται πέρα από την κατανόησή μας και δεν είναι ορατό - χειροπιαστό να μας δημιουργεί καχυποψία, έλλειψη εμπιστοσύνης ή και φόβο. Σε αυτό παίζει ρόλο η ανεπαρκής γνώση γύρω από το θέμα και μύθοι που διαιωνίζονται αναφορικά με το ότι αντικείμενο της Ψυχολογίας αποτελούν μόνο «προβληματικοί» άνθρωποι. Παρόμοια αντίληψη συναντάμε και στην Αθλητική Ψυχολογία, που παρά την συνεχώς αυξανόμενη απήχησή της στο χώρο του Αθλητισμού τα τελευταία χρόνια, η δυσπιστία για τη χρησιμότητά της και ο δισταγμός αξιοποίησής της εξακολουθεί να υπάρχει. Το γεγονός ότι οι περισσότεροι αθλητές, προπονητές και ομάδες που απευθύνονται σε αθλητικούς ψυχολόγους, το πραγματοποιούν όταν ήδη αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα ή μία δύσκολη κατάσταση, το επιβεβαιώνει. Μπορούμε όμως να προλάβουμε δουλεύοντας αντίστοιχα θέματα πριν φτάσουμε σε δύσκολες καταστάσεις; Αυτό ναι, είναι πρόκληση για την ετοιμότητα ενός αθλητή ή μιας ομάδας.

Το να συνοψίσουμε σε ένα άρθρο όμως όλα τα θέματα που άπτονται της Αθλητικής Ψυχολογίας είναι σχεδόν αδύνατο. Σκοπός του παρόντος είναι να κατανοήσει ο αναγνώστης πώς το αντικείμενο της Ψυχολογίας βρίσκει εφαρμογή στο χώρο του Αθλητισμού. Αυτό γίνεται εύκολα αντιληπτό, όχι μόνο από τα όσα αναφέραμε στον πρόλογό μας, αλλά αν φέρει κανείς στο μυαλό, τι ακούει ή έχει ακούσει στα πλαίσια προπόνησης ή αγώνων από τους προπονητές είτε με την αρνητική τους έννοια: «δε το θέλατε πολύ», «χάσαμε γιατί δε νοιαστήκατε αρκετά», «πού ήταν η προσπάθειά σου σήμερα;», «χάσατε την συγκέντρωσή σας στο 2ο γκολ (4ο δεκάλεπτο, στα τελευταία 200 μέτρα κλπ)», είτε με τη θετική: «φοβερή ενέργεια και πάθος», «το ευχαριστηθήκατε;», «ήσασταν απόλυτα συγκεντρωμένοι και αυτό έκανε εύκολο το έργο μας», «πίστεψες στον εαυτό σου και φάνηκε στο γήπεδο», «σήμερα ήμασταν ομάδα». Εύκολα, λοιπόν, προσέχει κανείς ότι αυτές οι εκφράσεις μιλάνε για θέληση, ενδιαφέρον, κίνητρο, προσπάθεια, ευχαρίστηση, συγκέντρωση, αυτοπεποίθηση, ομαδικότητα, έννοιες που αναφέρονται στην ψυχολογία και στην πνευματική προσέγγιση της προπόνησης ή του παιχνιδιού και όχι στην τεχνική.

Εκτός από το βιωματικό κομμάτι του καθενός, υπάρχει φυσικά εκτεταμένη βιβλιογραφία και ερευνητικά δεδομένα που αποδεικνύουν την εξέλιξη και τη σημασία της ψυχολογίας στο χώρο του αθλητισμού. Θεωρούμε σημαντικό σε αυτό το σημείο να αναφέρουμε λίγα λόγια. Η πρώτη έρευνα για αθλητές πραγματοποιήθηκε από τον Αμερικανό κοινωνικό ψυχολόγο Norman Tripplet (1899), o οποίος συμπέρανε ότι ένας ποδηλάτης αποδίδει καλύτερα όταν έχει κάποιον να ανταγωνιστεί. Αργότερα, ο Coleman Griffith (1920) ανέπτυξε το πρώτο εργαστήριο Αθλητικής Ψυχολογίας, όπου πραγματοποίησε έρευνες για να μετρήσει το χρόνο αντίδρασης, τη μυική ένταση και χαλάρωση και τη πνευματική ετοιμότητα αθλητών μπάσκετ και ποδοσφαίρου. Και καθώς το ερευνητικό ενδιαφέρον των επιστημόνων αναπτυσσόταν, κάποιοι άλλοι επιχείρησαν να εξετάσουν κατά πόσο αυτά τα δεδομένα έχουν εφαρμογή στον 'αληθινό' αθλητικό κόσμο και έξω από το εργαστήριο. Το 1965 πραγματοποιήθηκε το πρώτο Παγκόσμιο Συνέδριο Αθλητικής Ψυχολογίας στην Ρώμη και το 1973 αναγνωρίστηκε επίσημα η Παγκόσμια Κοινότητα Αθλητικής Ψυχολογίας (ISSP). Ώσπου φτάνουμε στα πιο πρόσφατα χρόνια, όπου πολλές έρευνες υποστηρίζουν την αποτελεσματικότητα της εξάσκησης ψυχολογικών δεξιοτήτων στην αύξηση της απόδοσης (Greenspan & Feltz, 1989; Vealey, 1994), καθώς τη χρήση τους από αθλητές Ολυμπιακών ομάδων (Orlick & Parlington, 1989; Gould et al., 1992; Gould et al., 1999), ενώ τις 2 τελευταίες δεκαετίες, η ενσωμάτωση αθλητικών ψυχολόγων (ή προπονητών πνευματικής απόδοσης) στα προπονητικά επιτελεία συλλόγων είναι συνεχώς αυξανόμενη, ιδίως στις Η.Π.Α και λιγότερο αλλά εξίσου σημαντικά στην Ευρώπη αλλά και την Αυστραλία.

Ο «δρόμος» αθλητών και προπονητών είναι δύσκολος, με συνεχείς προκλήσεις, αλλά και εμπόδια. Δε μπορούμε να παραβλέψουμε ότι η αθλητική καθημερινότητα περιλαμβάνει εκτός των όμορφων στιγμών και πίεση, άγχος, τραυματισμούς, δύσκολες συμπεριφορές, δύσκολες σχέσεις, έλλειψη ενδιαφέροντος και ευχαρίστησης για προπόνηση. Καθώς μάλιστα στην εποχή μας αυξάνονται οι απαιτήσεις και οι προσδοκίες για τους αθλητές, είτε ασχολούνται με τον πρωταθλητισμό, είτε με τον απλό αθλητισμό, αυξάνονται παράλληλα οι σωματικές και ψυχολογικές απαιτήσεις. Δίνοντας συχνά όλο το βάρος στη σωματική προπόνηση, η εξίσου σημαντική ψυχολογική προετοιμασία παραμερίζεται ή δεν "δουλεύεται" όπως θα έπρεπε υπό την καθοδήγηση ειδικών. Σαφώς και δεν παραβλέπουμε τις δεξιότητες των ίδιων των αθλητών και προπονητών για την αντιμετώπιση καταστάσεων (δεξιότητες στρατηγικών αντιμετώπισης), ωστόσο, η συνεργασία με έναν αθλητικό ψυχολόγο μπορεί να βοηθήσει ώστε αυτός ο «δρόμος» να γίνει πιο βατός.

castro

Εδώ, ο Ισπανός ποδοσφαιριστής Betis Ruben Castro, με το που άνοιξε το σκορ με την Malaga έτρεξε να αγκαλιάσει την αθλητική ψυχολόγο της ομάδας.

 

Δήμητρα Νούλα                                                              Βαρβάρα Μαγνησαλή
Αθλητική Ψυχολόγος MSc                                               Αθλητική Ψυχολόγος MSc
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.                                          Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Πηγή: www.sportpsychology.me

 

FacebookTwitter

Ροή ειδήσεων

Η πιο γλυκιά σελίδα

SFbBox by afl odds

tip